Vụ Táo quân được ví là "vùng cấm" của cơ quan kiểm duyệt

Tại hội nghị tổng kết một năm thực hiện chỉ thị số 65/CT của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã chỉ ra những điểm làm được và chưa làm được sau một năm thực hiện chỉ thị. Về vấn đề này, Cục Nghệ thuật Biểu diễn thừa nhận, ngoài một số vấn đề tích cực thì vẫn còn rất nhiều vấn đề tiêu cực chưa được giải quyết triệt để bởi nhiều nguyên nhân. Trong đó, việc thiếu một cơ sở pháp lý, chế tài đủ mạnh, đủ quyết liệt... là một trong những nguyên nhân chính.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Đăng Chương thẳng thắn thừa nhận: “Vẫn còn tình trạng buông lỏng quản lý ở một số sở địa phương, vẫn còn tình trạng cấp phép mà không thẩm định. Nói thẳng ra là vẫn còn tình trạng cấp phép theo “văn hoá phong bì”. Cục Nghệ thuật Biểu diễn đã luân chuyển, cho nghỉ việc những cán bộ không hoàn thành công việc.”

Trong lời phát biểu của mình, Cục trường Nguyễn Đăng Chương đã đưa ra khá nhiều vấn đề còn bất cập trong công tác biểu diễn. Ông cho biết, rất khó để đòi hỏi những tiết mục hay, hấp dẫn đối với các văn nghệ sĩ trực thuộc các sở, ban ngành, đơn vị nhà nước bởi quá nhiều bất cập trong chế độ chính sách đối với văn nghệ sĩ. Bộ cũng vừa ban hành, thành lập ban chỉ đạo rà soát triệt để những bất cập với chế độ chính sách đối với văn nghệ sĩ, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh làm trưởng ban.

Một trong những thông tin quan trọng mà Hội nghị đã đưa ra trong sáng 8/5 chính là việc Cục Nghệ thuật Biểu diễn đã xây dựng và phê duyệt một đề án dài hơi cho một nghị định mới. Nghị định này sẽ thắt chặt việc cấp phép biểu diễn, tăng mức phạt đối với những vi phạm trong lĩnh vực biểu diễn. Theo đó, phạt tối đa 100 triệu đồng đối với đơn vị tổ chức và 50 triệu đồng với cá nhân nếu xảy ra vi phạm. Ngoài ra, các mức phạt khác như: phạt 1 – 3 triệu đồng với việc không thông báo nội dung biểu diễn cho sở, phạt từ 3 – 5 triệu đồng với việc tự ý thêm bớt lời ca, lời thoại, nghệ sĩ hát nhép cũng sẽ bị phạt từ 5 – 10 triệu đồng.

Ngoài các biện pháp chế tài, nghị định mới cũng sẽ mở rộng hình thức xử phạt bổ sung như: Cấm biểu diễn hoặc tước giấy phép biểu diễn từ 6 tháng tới 2 năm đối với những vi phạm dưới đây: Tự tiện thay đổi nội dung chương trình biểu diễn; tự tiện thêm bớt lời ca, lời thoại hoặc thêm động tác diễn xuất khác so với khi duyệt cho phép công diễn gây hậu quả xấu; mặc trang phục, hóa trang gây phản cảm, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục; người biểu diễn lợi dụng giao lưu với khán giả để có những hành vi thiếu văn hóa hoặc phát ngôn thô tục, không đúng đắn; ca sĩ hát nhép...

Một nội dung cũng đã được đưa ra từ trước nay được nói lại trong hội nghị chính là việc cấp Thẻ hành nghề cho nghệ sĩ. Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn đã đề cập vấn đề này một lần nữa nhằm nâng cao chất lượng quản lý nghệ sĩ. Vấn đề này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, tuy nhiên ông Trần Thanh Long – Đại diện cho công ty người mẫu PL thì cho rằng nên có giấy phép hành nghề với người mẫu để tiện quản lý.

Vấn để gây nhiều tranh cãi nhất trong hội nghị có lẽ là việc quản lý nội dung trên các đài truyền hình quốc gia và địa phương hiện vẫn đang bị buông lỏng và còn nhiều bất cập. Trên sóng truyền hình quốc gia hiện tại vẫn để xảy ra tình trạng ăn mặc hở hang, phản cảm, phát ngôn thiếu cẩn trọng... trong khi đó sóng truyền hình quốc gia có tác động sâu rộng tới cả nước và có ảnh hưởng sâu rộng. Về vấn đề này, Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn cho rằng cần triển khai Nghị định 65 về tận các đài cơ sở và nên học tập Đài TH TPHCM trong việc lập “cảnh sát hậu đài” để kiểm soát trang phục nghệ sĩ trước khi bước lên sân khấu.

Trong hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Đăng Chương cũng đưa ra một ví dụ về sự răn đe để làm nghiêm thông qua chương trình Táo quân của VTV như sau: “Nếu chúng ta vẫn còn những “vùng cấm” thì không thể xử lý triệt để những vi phạm. Thông qua đây tôi cũng muốn nhắc lại chuyện Táo quân của Đài truyền hình Việt Nam mà báo chí đã tốn rất nhiều giấy mực, văn bản đi văn bản lại một thời gian dài cuối cùng VTV đã có công văn xin lỗi. Nếu chúng ta nghĩ VTV là một đơn vị báo chí lớn nhất nước mà cơ quan quản lý nhà nước không xử lý thì sẽ tạo một tiền lệ xấu cho các đơn vị khác. Người ta nói sao VTV làm vậy các anh không xử lý mà lại đi xử lý chúng tôi?”

Ngoài ra, việc cấp phép biểu diễn đối với các nghệ sĩ hải ngoại cũng sẽ được chú trọng, theo đó sẽ tăng thời hạn giấy phép biểu diễn tại Việt Nam cho họ lên thành 6 tháng, thay vì 3 tháng như hiện nay. Tuy nhiên, nghệ sĩ nào vi phạm các quy định của pháp luật Việt Nam, có các hành động ảnh hưởng tới quốc gia sẽ bị xử phạt thích đáng. Ông Chương lấy ví dụ từ các nghệ sĩ trong chương trình Asian 71.

“Các nghệ sĩ hải ngoại tham gia chương trình Asian 71, dù là chưa có ý kiến chỉ đạo của cấp trên nhưng sau khi chúng tôi thẩm định xong chúng tôi vẫn có thông báo tới báo chí về việc xử lý quyết liệt. Chúng ta tạo điều kiện hết sức cho các nghệ sĩ về phục vụ công chúng nhưng khi chúng ta tạo điều kiện mà họ cứ làm trái với lợi ích của dân tộc thì rõ ràng chúng ta cần có những biện pháp mạnh để làm gương cho các nghệ sĩ khác”.

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng cho biết thêm, Bộ đã thành lập đường dây nóng của tất cả các sở để người dân có thể tố cáo các sai phạm khi cần thiết. Những người phụ trách đường dây nóng này sẽ phải “tiếp nhận thông tin từ người dân 24/24 và 7 ngày trong tuần”.

Phan Anh