Hé cửa cho chữ ký số nước ngoài

Tiền lệ Intel

Vướng mắc trong chuyện sử dụng CKS nước ngoài tại Việt Nam bắt đầu được dư luận chú ý từ tháng 3/2010, khi Công ty TNHH Intel Products Việt Nam (Intel Việt Nam) đề nghị Tổng cục Hải quan chấp thuận cho Công ty Intel Việt Nam và các đại lý khai báo hải quan của Intel sử dụng chứng thư số và chữ ký số do VeriSign xác thực trong hoạt động khai báo hải quan điện tử.

Theo đúng quy định của luật pháp hiện hành thì Tổng cục Hải quan có quyền từ chối đề nghị nêu trên. Bởi VeriSign chưa được Bộ TT&TT cấp phép cung cấp dịch vụ chứng thực CKS công cộng tại Việt Nam (lý do là chưa đáp ứng các điều kiện được nêu trong Điều 52 - Công nhận CKS và chứng thư số nước ngoài, trong Nghị định 26/2007/NĐ-CP ngày 15/2/2007 của Chính phủ về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số).

Trên thực tế lâu nay, mọi giao dịch điện tử của Intel Việt Nam đều chỉ sử dụng duy nhất CKS được cung cấp bởi Công ty VeriSign (kể cả giao dịch với Tập đoàn “mẹ” và các đối tác quốc tế khác). Phía Intel nhất quyết đề nghị được sử dụng CKS này tại Việt Nam để đảm bảo tính thống nhất trong giao dịch của công ty trên phạm vi toàn cầu.

Chưa có tiền lệ nào tương tự nên Tổng cục Hải quan rất lúng túng, buộc phải kiến nghị Bộ Tài chính vào cuộc. Bộ Tài chính cũng không biết căn cứ vào quy định nào để giải quyết. Cuối cùng, Chính phủ phải đích thân tiếp nhận xử lý vụ việc.

Sau khi cân nhắc thiệt hơn, để “giữ chân” Intel, đầu tháng 8/2010, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đã đồng ý áp dụng cơ chế đặc thù cho trường hợp này.

Ngay sau đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã ký quyết định chấp nhận CKS VeriSign của Tập đoàn Intel và các đại lý xuất nhập khẩu của Intel trong thủ tục hải quan điện tử tại Việt Nam đến 31/7/2012.

Tuy nhiên, Tập đoàn Intel và các đại lý xuất nhập khẩu của Intel không được sử dụng CKS nêu trên cho bất kỳ giao dịch nào khác tại Việt Nam ngoài phạm vi giao dịch thủ tục hải quan; chịu trách nhiệm về các rủi ro, hậu quả do việc sử dụng CKS từ các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam.

Cho phép nhưng kèm điều kiện

Chia sẻ vấn đề “cởi trói” quy định về sử dụng CKS nước ngoài tại Việt Nam, ông Đào Đình Khả, Giám đốc Trung tâm Chứng thực Chữ ký số Quốc gia, Bộ TT&TT cũng khẳng định nhu cầu sử dụng CKS nước ngoài ở Việt Nam đang trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, cũng cần phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định việc có nên cho phép sử dụng CKS nước ngoài hay không.

Tham khảo kinh nghiệm quốc tế thì thấy trong tình huống tương tự, phần lớn các quốc gia đều chấp nhận CKS nước ngoài nhưng theo phương thức xử lý từng trường hợp cụ thể. Và các hồ sơ xin cấp phép đều phải do cấp Chính phủ kiểm duyệt.

“Về nguyên tắc, CKS nước ngoài chỉ được phép sử dụng tại Việt Nam khi nhà cung cấp dịch vụ CKS nước ngoài đã được Bộ TT&TT cấp phép. Tuy nhiên, đối với trường hợp những doanh nghiệp lớn có nhiều đóng góp vào sự phát triển kinh tế đất nước thì những CKS nước ngoài mà họ đang dùng sẽ được tạo điều kiện thuận lợi để sử dụng ở Việt Nam nhưng chỉ trong phạm vi ứng dụng nhất định (như trường hợp Intel nêu trên, sẽ không được sử dụng CKS VeriSign trong các giao dịch điện tử không phải là giao dịch hải quan điện tử - PV)”, ông Khả nhấn mạnh.

Có thể thấy việc cho phép sử dụng một số CKS nước ngoài tại Việt Nam là một quyết định đúng đắn nhằm thu hút đầu tư thương mại để phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, vẫn có ý kiến lo lắng rằng việc “mở cửa” cho CKS nước ngoài sẽ ảnh hưởng tới doanh thu và thị phần của các nhà cung cấp dịch vụ CKS trong nước.

Ngọc Mai